Een facing van porselein is een dun schildje dat de tandarts op de voorzijde van een tand vastlijmt. Het bedekt verkleuring, een afgebroken hoekje of een scheve stand, zonder dat de hele tand hoeft te worden afgeslepen. Wij zetten hieronder op een rij hoe de behandeling verloopt, wat porseleinen facings in Nederland ongeveer kosten, hoe lang ze meegaan en waar het bewijs over duurzaamheid precies ophoudt.
Wat een porseleinen facing is
Een porseleinen facing, ook wel veneer genoemd, is een laagje keramiek van ongeveer een halve tot een hele millimeter dik. Het wordt in een tandtechnisch laboratorium gemaakt op basis van een afdruk of een digitale scan van je gebit, en daarna met een hechtmiddel op het glazuur bevestigd. Omdat porselein licht doorlaat op ongeveer dezelfde manier als glazuur, valt een goed gemaakte facing bij normaal daglicht nauwelijks op.
Het verschil met een kroon zit in de omvang. Een kroon omsluit de hele tand en vraagt om flink slijpen; een facing bedekt alleen de zichtbare voorzijde. Daardoor blijft er meer eigen tandweefsel bewaard, wat op lange termijn gunstig is.
Wanneer een facing in beeld komt
Tandartsen noemen doorgaans vier situaties waarin een facing wordt overwogen: een tand die door een wortelkanaalbehandeling of medicatie donker is geworden en niet meer reageert op bleken, een afgebroken snijhoek, kleine stand- of vormafwijkingen zoals een spleetje tussen de voortanden, en slijtage van de snijranden. Bij ernstige standafwijkingen is een beugel vaak de verstandiger route, omdat je dan geen gezond glazuur opoffert.
Er is een voorwaarde die vaak wordt onderschat: het glazuur moet gezond genoeg zijn om aan te hechten. Is er weinig glazuur over, bijvoorbeeld door erosie, dan houdt de hechting minder goed en kiest de tandarts eerder voor een kroon.
Zo verloopt de behandeling
1. Onderzoek en behandelplan
De tandarts beoordeelt het glazuur, maakt zo nodig rontgenfoto’s en bespreekt wat er haalbaar is. Een proefopstelling in was of een digitale simulatie geeft je vooraf een indruk van het resultaat.
2. Voorbereiden van de tand
Meestal wordt een dun laagje glazuur weggenomen, zodat de facing niet dikker uitkomt dan de oorspronkelijke tand. Dit gebeurt onder verdoving als je dat prettig vindt. Bij zeer dunne varianten kan het slijpen beperkt blijven of achterwege blijven.
3. Afdruk en tijdelijke voorziening
Na de afdruk of scan gaat het werk naar het laboratorium. In de tussentijd krijg je een tijdelijke facing, zodat je niet met een afgeslepen tand rondloopt.
4. Plaatsen
Bij de tweede afspraak past de tandarts de facing, controleert kleur en randaansluiting en lijmt hem daarna vast met een hechtmiddel dat met licht uithardt. Tot slot wordt de beet gecontroleerd en de rand gepolijst.
Voordelen en nadelen op een rij
- Porselein verkleurt vrijwel niet, ook niet bij koffie, thee of rode wijn. Composiet doet dat op termijn wel.
- Het oppervlak is glad, waardoor er minder snel tandplak blijft plakken.
- De behandeling is niet omkeerbaar zodra er glazuur is weggeslepen.
- Porselein is hard maar broos: een harde klap of nachtelijk knarsen kan een facing doen breken of loslaten.
- Er zijn minimaal twee afspraken nodig en de kosten liggen duidelijk hoger dan bij composiet.
Wat porseleinen facings kosten
In Nederland liggen de bedragen voor een porseleinen facing doorgaans tussen ongeveer 500 en 1.000 euro per tand, met een gemiddelde dat vaak rond de 700 tot 900 euro uitkomt. De spreiding is groot omdat het eindbedrag uit meerdere onderdelen bestaat: het honorarium van de tandarts, de techniekkosten van het laboratorium en eventuele bijkomende verrichtingen zoals verdoving of een rontgenfoto.
Twee dingen zijn hierbij goed om te weten. De tarieven in de mondzorg worden jaarlijks vastgesteld door de Nederlandse Zorgautoriteit, waardoor bedragen per jaar verschuiven. En techniekkosten zijn vrij, wat verklaart waarom twee praktijken voor hetzelfde werk uiteenlopende bedragen kunnen noemen. Vraag daarom altijd om een schriftelijke begroting voordat je akkoord gaat; bij bedragen boven de 250 euro is de tandarts verplicht die te geven.
Vergoeding door de zorgverzekering
Facings worden vrijwel altijd als cosmetisch gezien en zitten daarom niet in de basisverzekering. Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt soms een deel, meestal met een jaarmaximum dat de rekening niet dekt. Alleen bij een aantoonbare medische noodzaak, bijvoorbeeld na een ongeval of bij een aangeboren afwijking van het glazuur, kan er meer mogelijk zijn. Leg je situatie vooraf voor aan je verzekeraar en vraag om een schriftelijke reactie.
Hoe lang ze meegaan
Onderzoek naar overlevingspercentages laat zien dat een groot deel van de porseleinen facings tien tot vijftien jaar meegaat, waarbij sommige studies na tien jaar boven de negentig procent uitkomen. Die cijfers komen vaak uit universitaire klinieken met geselecteerde patienten, dus in de dagelijkse praktijk zullen de uitkomsten iets lager liggen. Wat de levensduur vooral drukt is knarsen, nagelbijten en het openen van verpakkingen met je tanden.
Voor het onderhoud gelden geen bijzondere regels: twee keer per dag poetsen met fluoridetandpasta en dagelijks tussen de tanden reinigen met floss of ragers. Knars je ’s nachts, dan is een opbeetplaat een verstandige investering.
Porselein of composiet
Composiet is goedkoper, in een afspraak klaar en gemakkelijk bij te werken, maar verkleurt sneller en gaat gemiddeld zo’n vijf tot acht jaar mee. Porselein kost meer, vraagt twee afspraken en is minder eenvoudig te repareren, maar houdt zijn kleur en glans veel langer. Wie een oplossing zoekt die jarenlang stabiel blijft en bereid is daarvoor te betalen, komt meestal bij porselein uit. Wie eerst wil zien hoe een nieuwe vorm bevalt, begint vaker met composiet.
Veelgestelde vragen
Doet het plaatsen van een facing pijn?
Het slijpen gebeurt zo nodig onder plaatselijke verdoving, waardoor je er weinig van merkt. In de dagen erna kan de tand gevoelig zijn voor koud en warm; dat zakt meestal binnen een week.
Kun je porseleinen facings later nog bleken?
Nee. Porselein neemt het bleekmiddel niet op, dus de kleur blijft zoals hij is. Wil je een lichter gebit, dan bleek je eerst je eigen tanden en bepaal je daarna pas de kleur van de facings.
Hoeveel facings heb je nodig?
Dat hangt af van hoeveel tanden zichtbaar zijn als je lacht. Vaak gaat het om de vier tot acht boventanden, omdat een enkele facing tussen ongelijk gekleurde buren snel opvalt.
Dit artikel is algemene voorlichting en geen tandheelkundig advies. Deze website is geen tandartspraktijk. Overleg over jouw situatie altijd met je eigen tandarts.