Non-prep facings zijn zeer dunne porseleinen schildjes die op de tand worden gelijmd zonder dat er glazuur wordt weggeslepen. De term komt van no preparation: geen voorbereiding van de tand. Het klinkt aantrekkelijk, en in de juiste situatie is het dat ook. Wij leggen uit voor wie deze variant werkt, waar de beperkingen zitten en wat je in Nederland aan kosten kunt verwachten.
Wat non-prep facings zijn
Waar een gewone porseleinen facing ongeveer een halve tot een hele millimeter dik is, blijft een non-prep variant vaak rond de drie tienden van een millimeter. Dat is dun genoeg om er een tand mee te bedekken zonder hem eerst smaller te maken. Het porselein wordt in een laboratorium geperst of gefreesd en daarna met een hechtmiddel op het onbewerkte glazuur bevestigd.
De hechting is bij deze techniek belangrijker dan bij welke andere facing ook. Glazuur is het beste hechtoppervlak dat er is, en juist omdat er niets is weggeslepen is er ook niets van die hechtlaag verloren gegaan.
Voor wie het werkt en voor wie niet
De techniek past bij tanden die te klein of te smal zijn, bij spleetjes die je wilt sluiten, bij lichte slijtage van de snijranden en bij een tandboog die iets voller mag ogen. In al die gevallen voeg je volume toe, en dat is precies wat een schildje van drie tienden millimeter kan.
Het werkt niet als de tand juist naar voren staat, want dan komt hij nog verder naar voren te staan. Het werkt evenmin goed bij sterke verkleuring: een dun, doorschijnend laagje porselein dekt een donkere ondergrond onvoldoende af. En bij weinig resterend glazuur, bijvoorbeeld na jaren van erosie, is de hechting onvoldoende betrouwbaar.
Zo verloopt de behandeling
1. Beoordeling en proefopstelling
De tandarts kijkt hoe je tanden staan en hoeveel ruimte er is om volume toe te voegen. Een opstelling in was of een digitale simulatie laat zien wat er verandert; bij deze techniek is die stap belangrijker dan gemiddeld, omdat je alleen kunt toevoegen en niets kunt wegnemen.
2. Scan of afdruk
Er wordt niet geslepen, dus deze afspraak is kort en verloopt zonder verdoving. Het laboratorium maakt de schildjes op maat.
3. Passen en plaatsen
De facings worden droog gepast en pas daarna vastgelijmd. Omdat er geen houvast is van een geslepen rand, luistert het positioneren nauw. Na het uitharden worden de randen zorgvuldig afgewerkt zodat er geen overhang overblijft waar tandplak zich verzamelt.
Voordelen en beperkingen
- Er blijft gezond tandweefsel bewaard, wat op lange termijn het belangrijkste argument is.
- Verdoving is meestal niet nodig en er is geen tijdelijke voorziening nodig.
- De ingreep is in principe omkeerbaar, al is verwijderen bewerkelijk.
- Het dekvermogen is beperkt: donkere tanden blijven doorschemeren.
- De tanden worden iets voller, wat bij al naar voren staande tanden ongewenst is.
- Niet elke praktijk werkt met deze techniek, omdat hij ervaring vraagt van tandarts en tandtechnicus.
Wat non-prep facings kosten
De bedragen liggen in dezelfde orde als bij gewone porseleinen facings, dus ruwweg 500 tot 1.000 euro per tand, en soms iets hoger omdat het laboratoriumwerk fijner is. De rekening bestaat uit het honorarium van de tandarts en de techniekkosten; die laatste zijn vrij en verschillen daardoor per praktijk. De honorariumtarieven worden jaarlijks vastgesteld door de Nederlandse Zorgautoriteit. Vraag altijd om een schriftelijke begroting, die boven 250 euro verplicht is.
Vergoeding
Ook deze variant geldt vrijwel altijd als cosmetisch en zit daarmee niet in de basisverzekering. Een aanvullende tandartsverzekering dekt hooguit een deel binnen een jaarmaximum. Is er een aantoonbare medische reden, zoals een aangeboren glazuurafwijking, leg dat dan vooraf schriftelijk voor aan je verzekeraar.
Levensduur
De gepubliceerde gegevens over specifiek non-prep facings zijn beperkter dan die over conventionele facings, en de studies lopen uiteen in opzet en duur. Wat er is, wijst op een levensduur die vergelijkbaar is met gewone porseleinen facings, dus grofweg tien jaar of meer, mits de hechting op gezond glazuur plaatsvindt en je niet knarst. Knars je wel, dan is een opbeetplaat geen luxe maar een voorwaarde.
Veelgestelde vragen
Voelen non-prep facings dikker aan?
De eerste dagen wel, vooral met je tong en lip. De meeste mensen zijn er binnen een week aan gewend. Blijft het storen bij het bijten, laat de beet dan controleren.
Kunnen ze weer verwijderd worden?
In principe wel, omdat het glazuur intact is. Het weghalen gebeurt met een boor en vraagt zorgvuldigheid, dus behandel het niet als een lichtvaardige stap.
Zijn ze geschikt bij donkere tanden?
Meestal niet. Bij sterke verkleuring is meer dekking nodig dan drie tienden millimeter porselein kan geven, en dan komt een gewone facing of een kroon in beeld.
Dit artikel is algemene voorlichting en geen tandheelkundig advies. Deze website is geen tandartspraktijk. Overleg over jouw situatie altijd met je eigen tandarts.